تاثیر کارگاه مادر و کودک بر لجبازی کودکان
تاثیر کارگاه مادر و کودک بر لجبازی کودکان
آیاکارگاه مادر و کودک برای لجبازی موثر است؟
چالش «نه» گفتنهای بی پایان
لجبازی در کودکان، بهویژه در سنین ۲ تا ۵ سالگی، یکی از بزرگترین دغدغههای والدین است.
جملاتی مثل «نمیخورم»، «نمیپوشم» و «نمیآیم» بخشی از روزمرگی بسیاری از خانوادههاست.
اما سوال اصلی اینجاست: آیا لجبازی یک ویژگی شخصیتی ثابت است یا واکنشی به محیط؟
بسیاری از روانشناسان معتقدند لجبازی، راهی است که کودک برای ابراز استقلال خود پیدا کرده است.
در این میان، کارگاه مادر و کودک به عنوان یک محیط غنی و تخصصی، ابزارهایی را در اختیار والدین قرار
میدهد که بدون وارد شدن به جنگ قدرت، این رفتار را مدیریت کنند.
۱. درک ریشه لجبازی: چرا فرزندم لجبازی میکند؟
قبل از اینکه بررسی کنیم کارگاه چه کمکی میکند، باید بدانیم با چه چیزی روبرو هستیم.
لجبازی معمولاً ناشی از چند عامل است:
1. نیاز به استقلال: کودک میخواهد ثابت کند که صاحب اراده است.
2. ناتوانی در ابراز احساسات: کودک کلمات کافی برای بیان خشم یا خستگی ندارد، پس لجبازی میکند.
3. جلب توجه: منفیبافی سریعترین راه برای جلب توجه والدین است.
4. اضطراب و عدم امنیت: وقتی دنیای کودک غیرقابل پیشبینی باشد، او با لجبازی سعی در کنترل محیط دارد.
لجبازی یا رشد شخصیت؟
روانشناسی رشد به ما میگوید که «نه» گفتن کودک، اولین قدم برای شکلگیری «منِ» اوست. کارگاه مادر و کودک
به شما آموزش میدهد که چگونه این نیاز به استقلال را به جای سرکوب کردن، در مسیر درست هدایت کنید.
تاثیآیا کارگاه مادر و کودک برای لجبازی
موثر است؟ ۲. کارگاه مادر و کودک چگونه به جنگ قدرت پایان میدهد؟
در خانه، رابطه مادر و کودک اغلب تحت تأثیر کارهای روزمره (غذا خوردن، خوابیدن، حمام رفتن) است که
پتانسیل بالایی برای لجبازی دارند. اما در کارگاه، فضا کاملاً متفاوت است.
الف) تغییر محیط و کاهش محرکهای تنشزا
محیط کارگاه بر اساس نیازهای کودک طراحی شده است. وقتی محیط «کودکمحور» باشد، محدودیتهای
کمتری وجود دارد و در نتیجه، اصطکاک بین مادر و کودک کاهش مییابد. کودک در این فضا کمتر کلمه «نکن»
یا «دست نزن» را میشنود.
ب) تقویت دلبستگی ایمن
تحقیقات نشان میدهد کودکان لجباز اغلب در لایههای زیرین، احساس ناامنی میکنند. در کارگاه مادر و کودک،
تمرکز بر «زمان کیفی» (Quality Time) است. وقتی کودک میبیند مادر بدون موبایل، بدون دغدغه آشپزی و
با تمام وجود با او بازی میکند، مخزن عاطفیاش پر میشود. کودکی که مخزن عاطفی پر داشته باشد، انگیزه
کمتری برای لجبازی دارد.
۳. نقش بازی گروهی در تعدیل رفتار
بازی زبان کودک است. در کارگاهها، فعالیتها به گونهای طراحی شدهاند که به طور غیرمستقیم رفتارهای اجتماعی
را آموزش میدهند.
۱. آموزش نوبتگیری و صبر
لجبازی اغلب زمانی رخ میدهد که کودک چیزی را «همین الان» میخواهد. در بازیهای گروهی کارگاه، او مشاهده
میکند که سایر همسالانش منتظر میمانند. مشاهدهی رفتار همسالان (Peer Modeling) بسیار قدرتمندتر از تذکرات
زبانی والدین است.
۲. تخلیه انرژی و هیجانات انباشته
بسیاری از لجبازیها ناشی از انرژی تخلیه نشده است. فعالیتهای «مسیپلی» (رنگبازی، گلبازی) در کارگاه، به کودک
اجازه میدهد تا هیجانات درونی خود را برونریزی کند. این تخلیه حسی باعث آرامش سیستم عصبی و کاهش رفتارهای
مقابلهجویانه میشود.
موثر است؟
۳. آموزش والدین: کارگاه فقط برای کودکان نیست!
شاید مهمترین بخش تاثیر کارگاه بر لجبازی، تغییری است که در نگرش و رفتار مادر ایجاد میشود.
یادگیری تکنیکهای جایگزین
در کارگاه، تسهیلگر (مربی) به مادر نشان میدهد که چگونه به جای دستور دادن مستقیم، از تکنیکهای
«ارائه حق انتخاب محدود» استفاده کند. به جای اینکه بگویید «بیا بریم بازی کنیم»، مربی یاد میدهد بگویید
«دوست داری اول با رنگ قرمز نقاشی کنی یا آبی؟». همین تغییر ساده، حس کنترل به کودک میدهد و لجبازی را
خنثی میکند.
مشاهده رفتار کودکان دیگر
مادران اغلب تصور میکنند فقط کودک آنها لجباز است و این موضوع باعث استرس و برخورد تند میشود.
در کارگاه، مادر میبیند که لجبازی بخشی طبیعی از رشد تمام کودکان است. این آگاهی باعث صبوری بیشتر مادر
شده و از چرخهی «خشم مادر – لجبازی کودک» جلوگیری میکند.
۴. تاثیر فعالیتهای حسی بر آرامش سیستم عصبی
بسیاری از کودکان به دلیل «چالش در پردازش حسی» لجباز به نظر میرسند؛ آنها از برخی بافتها، صداها یا
محیطها اذیت میشوند و چون نمیتوانند بیان کنند، لجبازی میکنند.
تعدیل حسی در کارگاه
کارگاههای مادر و کودک با قرار دادن کودک در معرض محرکهای حسی مختلف (شن، آب، فوم، موسیقی)، به تعدیل
سیستم عصبی او کمک میکنند. کودکی که از نظر حسی به تعادل رسیده باشد، آستانه تحمل بالاتری دارد و کمتر وارد
فاز لجبازی میشود.
۵. بررسی یک سناریوی واقعی: از لجبازی تا همکاری
تصور کنید در خانه، کودک از جمع کردن اسباببازیها خودداری میکند (لجبازی). در کارگاه، مربی از «شعر جمعکردن»
و «بازیِ کی زودتر میتونه» استفاده میکند. مادر با مشاهده این صحنه، یاد میگیرد که چگونه در خانه نیز تکالیف
خستهکننده را به بازی تبدیل کند.
نتیجه: لجبازی حذف نمیشود، بلکه به همکاری تبدیل میشود.
سوالات متداول
۱. آیا کارگاه مادر و کودک برای کودکان بالای ۳ سال که لجبازی شدید دارند مفید است؟
بله، در این سن کودکان به شدت تحت تاثیر گروه همسالان هستند. دیدن همکاری کودکان دیگر
در کارگاه، انگیزه بالایی برای تغییر رفتار در آنها ایجاد میکند.
۲. چند جلسه شرکت در کارگاه لازم است تا تغییر رفتار را ببینیم؟
تغییرات رفتاری زمانبر هستند. معمولاً بعد از ۴ تا ۶ جلسه، با تثبیت دلبستگی و آشنایی کودک با محیط،
نشانههای کاهش لجبازی و افزایش آرامش ظاهر میشود.
۳. اگر کودکم در کارگاه هم لجبازی کرد و وسط کلاس گریه کرد چه کنم؟
این بخشی از فرآیند است! مربیان کارگاه مادر و کودک آموزش دیدهاند تا در چنین شرایطی به شما کمک کنند.
کارگاه مکانی امن برای یادگیری مدیریت همین بحرانهاست، نه جایی برای نمایش رفتار بینقص.
نتیجهگیری: کارگاه مادر و کودک؛ پلی به سوی آرامش
لجبازی یک بنبست نیست، بلکه یک پیام از طرف کودک است که میگوید: «من را ببین، به من حق انتخاب بده
و با من بازی کن». کارگاه مادر و کودک با فراهم کردن بستر بازی، آموزش تکنیکهای فرزندپروری به مادر و تقویت
پیوند عاطفی، به طور مستقیم و غیرمستقیم ریشههای لجبازی را هدف قرار میدهد.
اگر به دنبال راهی هستید که رابطهتان با فرزندتان از حالت «پلیسی و نظارتی» به حالت «همدلی و رفاقت» تغییر کند،
شرکت در این کارگاهها یکی از بهترین انتخاب هاست .
ما را در کانال بله دنبال کنید .
جهت مشاوره و ثبت نام :
۴۴۹۴۲۲۸۴
۰۹۱۹۶۵۳۰۴۶۰
